Onderzoeksprojecten

IFESE ONDERZOEKSPROJECTEN

Het Instituut voor Filosofische en Sociaalwetenschappelijke Educatie heeft verschillende eigen onderzoekprojecten. Elk onderzoeksproject wordt getrokken door één of meer onderzoeksleiders. De onderzoeksbevindingen worden verspreid via wetenschappelijk publicaties en lezingen.

.

Ifese Onderzoeksproject Energietransitierecht

Onderzoeksleider
Dr. Simon Vanhove
.
Betrokken student-onderzoeksassistenten
Aniss Bouchtaoui, Lukas De Coninck, Laurie Mottie en Lieven Van de Keere
.
Beschrijving
De Europese Unie heeft zich tot doel gesteld om tegen 2050 netto koolstofneutraal te zijn. Verwarming, vervoer en industrie steunen evenwel nog voornamelijk op fossiele energie. Dit onderzoeksproject bestudeert de juridische uitdagingen die de voorgenomen energietransitie meebrengt. Het zoekt daarbij naar de aanpassingen in het wettelijk kader die de vooropgezette doelstellingen kunnen helpen verwezenlijken zonder al te grote schokken in het socio-economisch weefsel.
.

Publicaties

  • Perl, M. en S. Vanhove (2025). ‘l’Europe de l’Energie. Vers une Union de l’Energie en de pit des Traités’ , Louvain law review (ter perse).
  • S. Vanhove (2024). “Never waste a good crisis: artikel 122 VWEU als rechtsgrond om de uitrol van hernieuwbare energie te versnellen.” Tijdschrift voor Milieu- en Energierecht (MER).
  • S. Vanhove (2023). “Unbundling of the Electricity Distribution System Operator (DSO): Refining and Extending the EU Law Regime.” European Energy and Environmental Law Review 32 (vol. 4): 177–87.
  • S. Vanhove (2023). The Electricity Distribution System Operator in a World of Active Customers. A Legal Laboratory Analysis Under EU, Belgian and Dutch Law. Doctoraatsverhandeling, KU Leuven.
  • S. VAnhove (2023). The Power Distribution System Operator Under EU, Belgian and Dutch Law. Intersentia.

Voorbereiding

Lezingen

  • S. Vanhove. “Concrete implementatiemogelijkheden voor het ontmantelen van gasnetten in Vlaanderen.” Lezing en debat voor Bond Beter Leefmilieu .
  • S. Vanhove. “Systemen voor certificering van hernieuwbare brandstoffen: governance en private regelgeving in de EU” Ifese Colloquium 14 september 2024. YouTube.
  • S. Vanhove. “Waterstof is niet langer kleur- en geurloos. Enkele licht ontvlambare opmerkingen” Ifese Colloquium 9 september 2023. YouTube.
  • S. Vanhove. “Kerntaken van de distributienetbeheerder in België en Nederland” Ifese Colloquium 10 september 2022. YouTube.

.

Ifese Onderzoeksproject Duurzaamheid in het goederenrecht

Onderzoeksleider
Dr. Johan Van de Voorde
.
Beschrijving
Het goederenrecht wordt sinds eeuwen geconfronteerd met de negatieve externaliteiten van menselijk handelen op anderen – gaande van buren tot ecosystemen. De vraag rijst dan in welke mate het goederenrecht geschikt kan zijn om dergelijke externaliteiten op te vangen. Klassiek wordt vaak het leerstuk van de overmatige burenhinder gebruikt, maar er zijn ook meer exotische mogelijkheden. Zo bevat artikel 3.43 van het Belgische Burgerlijke Wetboek (opvolger van art. 714 van de Code Napoléon) een inclusief subjectief recht op het gebruik van gemene voorwerpen dat gebruikt kan worden om vervuiling van de atmosfeer of van stromend water tegen te gaan. Het onderzoek wil zowel rechtshistorisch als actueel nagaan welke mogelijkheden het goederenrecht biedt om te komen tot een meer ecologisch duurzame samenleving.
.

Publicaties

  • B. Hoops, E. Ahlinder, J. Bryła, R.M. Garcia Teruel, C. Godt, A. Guerry, B. Holligan, T. Janocha, J.-F. Joye, J. Karens, V.S. Petersen, S. Praduroux, H. Simón Moreno, F. Vern, J. Van de Voorde, R. Walsh en F. Zowczak, “Positive Obligations to Retrofit Buildings with Third-Party Effect under Private Law as an Instrument of Public Climate Policy”, EPLJ 2024, (310) 310-353. (Open Access)
  • J. Van de Voorde, “Beplantingen op openbare wegen mogen aan de perceelgrens staan. Een eerste commentaar op de wet van 19 juni 2023”, TMR 2023, (620) 620-626.
  • J. Van de Voorde, “Les plantations sur les voies publiques libérées des règles de l’article 3.133 du Code civil fixant les distances de plantation”, JT 2023, (510) 510-514.
  • J. Van de Voorde, “Burenhinder in het nieuwe goederenrecht” in R. Barbaix en N. Carette (eds.), Tendensen vermogensrecht 2021, Antwerpen, Intersentia, 2022, (105) 105-157.
  • J. Van de Voorde, “De roerende natrekking in het Belgische goederenrecht: obstakel of hulpmiddel voor duurzaamheid?” in B. Akkermans, B. Hoops, E. Van der Sijde en B. Verheye (eds.), Privaatrecht 2020. De weg naar ecologische duurzaamheid, Brugge, die Keure, 2022, (209) 209-236.
  • J. Van de Voorde, “Kan het openbaar belang in rekening worden genomen bij rechtsmisbruik?” (noot onder Cass. 22 oktober 2021), TBH 2022, (408) 408-426.
  • J. Van de Voorde, “Het prille omgevingsrecht van de Code Napoléon. Een retrospectieve op artikel 674 oud BW met betrekking tot de afstanden te eerbiedigen tussen de erfgrens en schadelijke bouwwerken”, TMR 2022, (6) 6-12.
  • J. Schenk en J. Van de Voorde, “Verduurzaming van het nieuwe goederenrecht. Beplantingen bij nabuurschap kritisch bekeken”, NjW 2025, (142) 142-157.
  • M. Vangenechten en J. Van de Voorde, “Burenhinder in tijden van klimaatverandering” (noot onder Vred. Lier 13 juni 2023), RW 2024-25, (874) 874-880.

Voorbereiding

  • J. Van de Voorde. “De erfdienstbaarheid door bestemming van de eigenaar binnen de appartementsmede-eigendom” op Ifese Workshop 28 februari 2025.
  • J. Van de Voorde.“De erfdienstbaarheid van opruiming van struikgewas op de langs de spoorwegen gelegen gronden: een vergeten curiosum” op Ifese Workshop 7 februari 2025.

Lezingen

  • J. Van de Voorde. “Inclusieve subjectieve rechten als werkelijk bestaande categorie” Property Law Reform, Sustainability and the Commons 16 maart 2023.

 

Ifese Onderzoeksproject Het procesrechtelijk evenwicht

Onderzoeksleider
Dr. Max De Schryver

 

Betrokken student-onderzoeksassistenten
Lieven Van de Keere

 

Beschrijving

In het burgerlijk procesrecht treden verschillende juridische beginselen in competitie met elkaar. Voorbeelden hiervan zijn de partijautonomie, de bescherming van de rechten van verdediging of de procedurele efficiëntie. De competitie tussen deze beginselen in concrete gevallen, leidt ertoe dat de regels uit het systeem steeds nauwkeuriger worden afgebakend. Het doel van dit onderzoek is na te gaan hoe de balansoefening tussen de verschillende aan het burgerlijk procesrecht eigen beginselen, verder invulling geeft aan concrete regels uit deze rechtstak.

 

Voorbereiding

 

Publicaties

  • M. De Schryver, “Het gezag van een bevoegdheidsbeslissing” (noot onder Cass. 10 februari 2025), P&B 2025, (123) 123-132.
  • M. De Schryver, “Rechtsverwerking en hoger beroep”, in W. Vandenbussche, K. Broeckx, S. Lust, B. Krans en S. Voet (eds.), Puur Procesrecht. Liber Amicorum Piet Taelman, Mechelen, Wolters Kluwer, 2025, (181) 181-201.
  • M. De Schryver, “Uitdrukkelijk incidenteel beroep tegen beslissingen over de verweermiddelen?”, P&B 2025, (3) 3-18.

 

Afgelopen Ifese Onderzoeksprojecten

Volgende onderzoeksprojecten zijn afgelopen: