WEBINAR DE POLITIEKE THEORIE VAN IBN CHALDOEN
Op woensdag 19 november 2025 organiseert het Instituut voor Filosofische en Sociaalwetenschappelijke Educatie (Ifese) een webinar over de politieke theorie van Ibn Chaldoen met prof. dr. Jo Van Steenbergen (UGent). De activiteit behoort tot de webinarreeks over Islamitisch denken. Ze zal online plaatsvinden en vangt aan om 19.30 uur.
Thema
“Ibn Chaldoen (st. 1406, Caïro) en de nieuwe wetenschap van het menselijk samenleven: Greco-Arabische verlichting of islamitische traditie?”
De hoveling, diplomaat, rechter en historicus ʿAbd al-Rahmaan Ibn Chaldoen, geboren in Tunis in 1332 en overleden in Caïro in 1406, kende een rijkgevuld leven te midden van de politieke en religieuze elites van veertiende-eeuws Noord-Afrika, Andalusië en Egypte. Zijn naam en faam heeft hij vandaag vooral te danken aan het eerste boek van de wereldgeschiedenis dat hij vanaf de late jaren 1370 tot kort voor zijn dood is blijven schrijven en herschrijven. In dit eerste boek, beter bekend als ‘de Inleiding’ (al-Moeqaddima), presenteert Ibn Chaldoen wat hij zelf ‘de nieuwe wetenschap van het menselijk samenleven’ noemt, een alomvattende theoretische beschouwing over de wetmatigheden van de geschiedenis. Vanaf de publicatie ervan eind veertiende eeuw tot op de dag van vandaag is deze beschouwing een bron van inspiratie voor velen, van Ibn Chaldoens eigen leerlingen tot hedendaagse romanschrijvers en politici. Ook in het onderzoek blijft het denken van Ibn Chaldoen, zeker sinds de vroege negentiende eeuw, het voorwerp van relatief vele studies, publicaties en tekstuitgaven. Opvallend is echter dat de wijzen waarop dat denken begrepen wordt tot radicaal tegengestelde conclusies blijven leiden. Voor de enen is Ibn Chaldoen een uiterst succesvol verlichtingsfilosoof en pionier van de humane wetenschappen, voor de anderen is hij een gefaald en vergeten moslimintellectueel. In dit webinar reconstrueren we de argumenten en achtergronden van deze diverse benaderingen, en gaan we ook op zoek naar nieuwe inzichten, in Ibn Chaldoen, zijn nieuwe wetenschap, en menselijk samenleven in de laatmiddeleeuwse theorie en praktijk.
Inschrijven
U kunt zich inschrijven voor dit webinar via dit formulier. De ingeschrevenen zullen de dag van het webinar een deelnemerslink ontvangen. Wie bijkomende vragen heeft, kan zich richten tot de algemeen directeur, Jitte Akkermans (jitte.akkermans@ifese.be).
Spreker
Prof. dr. Jo Van Steenbergen behaalde zijn bachelor (1995), master (1997) en doctoraat (2003) in de arabistiek en islamkunde aan de KU Leuven. Nadien ging hij aan de slag bij de Universiteit van St Andrews (VK, 2004-7) en vervolgens de Universiteit Gent, waar hij thans als gewoon hoogleraar verbonden is aan de afdeling gespecialiseerd in het Nabije Oosten en de Islamwereld. Professor Van Steenbergen voert onderzoeks- en onderwijsopdrachten uit betreffende de voormoderne geschiedenis van islamitisch West-Azië, met nadruk op vraagstellingen betreffende macht en discursieve praktijken in laatmiddeleeuws Egypte en Syrië.