Studentenpresentatie – Moreel in het Duitse Zesde Leger (1918)

De studentenpresentatie over het moreel in het Duitse Zesde Leger (1918) vindt plaats op vrijdag 31 juli 2026 en start om 20 uur in de grote vergaderzaal van Amsab-ISG (Bagattenstraat 174, 9000 Gent).

De Eerste Wereldoorlog wordt vaak omschreven als de ‘Urkatastrophe’ van de twintigste eeuw. Hoe de meest centrale verliezer, Duitsland, omging met de nederlaag en de aard ervan gaf sterk vorm aan het interbellum en het ontstaan van de Tweede Wereldoorlog. De aard van de Duitse nederlaag werd dan ook niet alleen academisch bediscussieerd, maar heeft door het ontstaan van de ‘Dolkstootlegende’ – die vasthield aan een onverslagen Duits leger dat verraden werd door binnenlandse groeperingen en ook door de nazi’s werd gehanteerd – ook ingrijpende gevolgen gehad voor de Europese geschiedenis. Een belangrijk historiografisch antwoord op deze debatten rond de Duitse nederlaag is de these van een ‘verdeckter Militärstreik’, of verdoken militaire staking. Volgens deze these voltrok zich een proces waarin gedemoraliseerde Duitse soldaten zich in de zomer en het najaar van 1918 en masse op ongecoördineerde wijze achter de linies ophielden en zich aan actieve dienst onttrokken. Dit fenomeen, dat als ‘Drückebergerei’ werd benoemd, leidde volgens deze these tot een fatale afname van de gevechtswaarde van het Duitse leger en versnelde ingrijpend de Duitse nederlaag. In dit proces staan verval van het moreel binnen het Duitse leger en gedragsmatige uitingen hiervan centraal. In deze lezing onderzoekt Ewoud Degrande het verval van het moreel, de vertaling hiervan in gedrag, en de weerslag van beide op de cohesie van één Duitse legerformatie, het Zesde Leger, in 1918. Aan de hand van een systematische analyse van één formatie werpt deze lezing zo nieuw licht op de aard van de Duitse nederlaag, op de manieren waarop gewone soldaten zwakke plekken in het militaire systeem probeerden te benutten, en op het belang daarvan voor ons begrip van de Duitse ineenstorting in de slotfase van de Eerste Wereldoorlog.

.

Ewoud Degrande is masterstudent geschiedenis aan de UGent, waar hij in 2025 ook zijn bachelordiploma behaalde. Hij legt zich vooral toe op Duitse geschiedenis, de Eerste Wereldoorlog, en de Verenigde Staten. Zijn masterproef, over moreel in het Duitse Zesde Leger in 1918, dient als de basis van deze lezing. Ewoud is daarnaast alumnus van de Quetelet colleges, het universiteitsbrede honoursprogramma van de UGent.